Wanneer we over authenticiteit spreken, hebben we het voor mij over iets dat onder veel lagen verscholen kan raken. Er is een kern in ieder mens die heel eigen is, met een manier van kijken, voelen, bewegen en zich uitdrukken die niemand anders exact kan herhalen. We vergeten soms hoe bijzonder dat eigenlijk is. Er bestaat niemand die op precies dezelfde manier in het leven staat als jij, en toch groeien we op in een maatschappij die bijzonder veel moeite heeft met die verschillen.
Daarom vind ik de link tussen authenticiteit en Human Design zo interessant. Human Design vertrekt heel sterk vanuit onze unieke natuur en kijkt tegelijk naar de conditionering die zich daar in de loop van ons leven rond heeft gevormd.
Die conditionering begint vroeg.
We leren hoe we ons horen te gedragen, meestal zonder dat daar slechte bedoelingen achter zitten. Ouders geven door wat ze zelf geleerd hebben, vaak van hun ouders en grootouders. Ideeën over wat beleefd is, wat verstandig is, hoe een kind zich hoort te gedragen en wat iemand later met zijn leven moet doen, reizen zo van generatie op generatie. Veel daarvan wordt nauwelijks nog onderzocht. Het is gewoon hoe we het doen.
Je ziet dat soms in heel eenvoudige situaties. Een kind vraagt waarom iets niet mag en krijgt als antwoord: “Omdat ik het zeg.” Daar zit een hele wereld achter. Het kind wordt op dat moment gevraagd om de waarneming en het oordeel van iemand anders boven zijn eigen ervaring te plaatsen. Natuurlijk hebben kinderen grenzen nodig en dragen ouders verantwoordelijkheid. Tegelijk lijkt het me gezond om ons af te vragen hoeveel van onze opvoeding werkelijk bewust gebeurt en hoeveel we herhalen omdat het ooit op dezelfde manier met ons gebeurde.
In het onderwijs wordt dat nog duidelijker. Kinderen verschillen enorm van elkaar. Het ene kind leert door uren in een boek te verdwijnen, het andere moet bewegen, proberen, praten of iets met zijn handen doen. Sommige kinderen zijn snel, andere hebben tijd nodig. De ene is gevoelig voor taal, de andere voor beelden, muziek, techniek, mensen of patronen. En toch bouwen we een systeem waarin grote groepen kinderen ongeveer op hetzelfde moment dezelfde doelstellingen moeten halen. Daar zit een vreemd mensbeeld achter. Alsof onze verschillen bijkomstigheden zijn en er onder al die verschillen uiteindelijk één standaardmens bestaat die we met de juiste opleiding kunnen produceren.
Die standaardmens bestaat volgens mij niet.
Conditionering en homogenisering in Human Design
Human Design gebruikt het begrip homogenisering voor dit proces. Ik vind dat een interessant woord omdat het iets benoemt wat we voortdurend zien: een grote diversiteit aan mensen wordt langzaam in een kleiner aantal aanvaardbare vormen geduwd. We leren hoe een succesvolle carrière eruitziet, wat een goede relatie hoort te zijn, wanneer we volwassen genoeg zijn, hoeveel geld we zouden moeten verdienen, hoe sociaal we moeten zijn en zelfs hoe geluk eruit zou moeten zien.
Daar komt conditionering bij. We nemen ideeën, angsten, verwachtingen en gedragingen over van de mensen rondom ons. Dat is onvermijdelijk. We zijn sociale wezens en ontwikkelen ons in relatie tot anderen. De moeilijkheid ontstaat wanneer we op een bepaald moment nauwelijks nog kunnen onderscheiden wat werkelijk bij ons hoort en wat we ooit zijn gaan doen omdat het ergens nodig leek.
Dat begint klein. Je merkt bijvoorbeeld dat boosheid thuis slecht ontvangen wordt en leert die boosheid in te houden. Je voelt dat je ouders trots zijn wanneer je goede resultaten haalt en begint je waarde te verbinden aan presteren. Misschien merk je dat het rustiger blijft wanneer jij je aanpast, waardoor je steeds beter wordt in aanvoelen wat anderen nodig hebben. Na twintig of dertig jaar voelt zoiets niet langer als een strategie. Het voelt als je persoonlijkheid.
Daarom vind ik de vraag “Wie ben ik?” soms te groot. Een andere vraag brengt ons vaak sneller ergens: waar ben ik mezelf beginnen aanpassen?
Want die aanpassingen reizen met ons mee. We nemen ze mee in onze vriendschappen, in onze familie en zeker ook in onze partnerrelaties. Iemand die geleerd heeft om vooral rekening te houden met anderen, doet dat later vaak opnieuw. Eerst voelt dat misschien als liefde of betrokkenheid. Na verloop van tijd kan er iets gaan wringen. Je zegt vaker ja dan je eigenlijk wilt, houdt dingen voor jezelf omdat je geen conflict wilt of draagt meer dan goed voor je is. Ergens verwacht je misschien zelfs dat de ander zal begrijpen wat dat van je vraagt.
Op een bepaald moment verschijnen de gevolgen. Frustratie, boosheid, verdriet of vermoeidheid. Soms ontstaat er een gevoel dat je jezelf onderweg bent kwijtgeraakt. We hebben de neiging om die emoties snel weg te willen krijgen, terwijl ze ook informatie bevatten. Ze kunnen aangeven dat er ergens al lange tijd iets wordt genegeerd.
Wanneer je daar werkelijk naar begint te kijken, wordt het soms pijnlijk. Je kunt ontdekken hoe vaak je jezelf opzij hebt gezet, hoeveel beslissingen je vanuit angst hebt genomen of hoeveel van je leven opgebouwd is rond wat anderen van je verwachtten. Daar kan schaamte op zitten. Schuldgevoel ook. Misschien denk je dat je beter had moeten weten.
Ik denk dat we daar voorzichtig mee moeten zijn. De meeste patronen zijn ergens ontstaan omdat ze ooit zin hadden. Alleen wil iets wat twintig jaar geleden bescherming bood vandaag misschien iets anders van je.
Authenticiteit zit altijd onder de oppervlakte
Authenticiteit wordt soms voorgesteld als een soort spiritueel eindpunt: uiteindelijk ontdek je wie je werkelijk bent en vanaf dan leef je helemaal vanuit jezelf. Mijn ervaring is veel eenvoudiger. We voelen meestal al behoorlijk goed waar we onszelf verlaten.
Je kent waarschijnlijk situaties waarin je ergens naartoe moet en je lichaam eigenlijk al de hele dag protesteert. Of een gesprek waarin je jezelf iets hoort zeggen en meteen voelt dat het niet helemaal waar is. Misschien blijf je in een werkcontext die je al jaren leegtrekt en heb je ondertussen een indrukwekkende hoeveelheid argumenten verzameld waarom het toch verstandig is om te blijven.
Dat zijn interessante momenten, omdat er vaak al iets aanwezig is vóór het denken ermee aan de slag gaat.
Soms zou het voldoende zijn om even eerlijk te kijken en jezelf te vragen: wil ik dit eigenlijk?
Die vraag is eenvoudiger dan veel van de systemen die we rond zelfontwikkeling hebben gebouwd, en tegelijk bijzonder confronterend. Zodra je het antwoord serieus neemt, heeft het gevolgen. Misschien moet je nee zeggen. Misschien verandert er iets in een relatie. Misschien moet je erkennen dat een keuze die jarenlang logisch leek inmiddels niet meer klopt.
Authenticiteit heeft voor mij veel te maken met het serieus nemen van die eigen ervaring. Er zit ergens in ons een beweging die zich wil uitdrukken en die voortdurend informatie geeft over wat klopt en wat wringt. Hoe langer we die beweging negeren, hoe meer energie het vaak kost om ons bestaande leven overeind te houden.
Wat Human Design over je authenticiteit kan laten zien
Daar raakt Human Design voor mij rechtstreeks aan authenticiteit.
Een chart kan veel vertellen over je type, profiel, autoriteit, kanalen en poorten. Dat kan herkenning geven en het kan helpen om bepaalde stukken van jezelf beter te begrijpen. Tijdens een Human Design reading bekijken we die verschillende onderdelen altijd in samenhang, omdat één afzonderlijk element weinig zegt over hoe iemand werkelijk functioneert.
Toch ligt een van de belangrijkste waarden van Human Design voor mij ergens anders. Het systeem kan zichtbaar maken waar je jezelf mogelijk bent gaan verwarren met iets wat je hebt overgenomen.
Wie ben je gaan denken dat je bent? Waar probeer je te bewijzen dat je waardevol bent? Waar voel je druk om snel een antwoord te hebben? Waar blijf je doorgaan omdat stoppen als falen voelt? Waar neem je beslissingen vanuit je hoofd terwijl iets in jou allang een andere richting aangeeft?
Daar wordt een Human Design chart plots heel praktisch.
Human Design probeert ook zichtbaar te maken waar we leven vanuit patronen die we onderweg hebben aangeleerd. In de open en ongedefinieerde delen van de chart wordt dat volgens het systeem bijzonder interessant. Het zijn plaatsen waar we veel van onze omgeving opnemen en waar conditionering een grote rol kan gaan spelen.
De leerweg zit daardoor voor een belangrijk deel in het herkennen van die conditionering. Je merkt een patroon op en begint ermee te experimenteren. Wat gebeurt er wanneer ik hier deze keer nee zeg? Wat gebeurt er wanneer ik niet onmiddellijk beslis? Wat gebeurt er wanneer ik stop met mezelf te bewijzen? Wat gebeurt er wanneer ik datgene wat mijn lichaam al een tijdje aangeeft eindelijk serieus neem?
Deconditionering als experiment
Binnen Human Design wordt gesproken over een deconditioneringsproces van ongeveer zeven jaar. Volgens de leer van Ra Uru Hu is dat de periode waarin iemand steeds verder leert leven vanuit zijn eigen Strategy en Authority, terwijl oude patronen geleidelijk minder bepalend worden.
Voor mij is vooral de gedachte daarachter belangrijk: deconditionering heeft tijd nodig. Een patroon dat tientallen jaren deel van je leven is geweest, verdwijnt zelden doordat iemand het tijdens een reading benoemt.
Je leert het kennen terwijl het gebeurt, midden in het gewone leven. Je merkt opnieuw dat je in dezelfde situatie terechtkomt, alleen zie je deze keer iets wat je vroeger niet zag. En af en toe neem je daardoor een andere beslissing.
Juist die kleine beslissingen kunnen veel veranderen. Je zegt ergens nee en merkt dat de wereld gewoon verder draait. Je spreekt iets uit wat je vroeger zou hebben ingeslikt en ontdekt dat een relatie daardoor eerlijker wordt. Je stopt met iets waar je jezelf jarenlang naartoe hebt gesleept en ineens komt er energie vrij voor iets waarvan je bijna vergeten was dat je het wilde.
Na verloop van tijd kan daardoor een ander leven zichtbaar worden. Ik zie het graag als een pad dat jarenlang begroeid is geweest. Het lag er misschien al die tijd, alleen was het moeilijk geworden om het nog te zien. Iedere keer dat je een keuze maakt die dichter bij je eigen ervaring ligt, wordt een klein stuk opnieuw begaanbaar.
Authentiek leven betekent ook dat je soms niet meer past
Authentiek leven klinkt mooi zolang het abstract blijft. In de praktijk betekent het soms dat je minder sociaal wenselijk wordt, dat iemand teleurgesteld is of dat je een keuze maakt die je omgeving niet begrijpt.
Daar zit spanning op. We zijn sociale wezens. We willen erbij horen, liefde en erkenning ervaren en deel uitmaken van iets. Tegelijk kan dat verlangen zo sterk worden dat we veel van onszelf inleveren om die verbinding te behouden. Daarom vind ik een andere vraag belangrijk: hoeveel van jezelf ben je bereid weg te geven om ergens bij te blijven horen?
Het is geen comfortabele vraag, zeker wanneer je begint te zien hoe diep bepaalde verwachtingen verweven zijn met familie, werk of relaties. Toch zit precies daar vaak een stuk vrijheid. Je kunt pas bewust kiezen hoe je met een verwachting omgaat wanneer je ze eerst als verwachting herkent.
Je eigen weg herkennen
Veel mensen zoeken lang naar hun weg. Ze lezen boeken, volgen opleidingen, doen therapie, laten readings doen en proberen steeds beter te begrijpen waarom bepaalde dingen in hun leven terugkomen.
Toch denk ik dat we vaak al veel voelen.
We voelen waar iets doodloopt, welke gesprekken we vermijden en waar we onszelf kleiner maken. We voelen ook waar iets blijft trekken, zelfs wanneer we daar rationeel nog geen goede verklaring voor hebben.
Het moeilijke stuk ligt dikwijls in wat daarna komt: die informatie ernstig genoeg nemen om er ook iets mee te doen.
Daar kan Human Design een praktisch kader voor geven. Je chart neemt je beslissingen niet over en vertelt je evenmin welk leven je moet leiden. Ze biedt een manier om te experimenteren met hoe jij beslissingen neemt en waar je gevoelig bent voor conditionering.
Wat gebeurt er wanneer je deze keer luistert? Wat verandert er wanneer je nee zegt? Wat merk je wanneer je stopt met jezelf te overtuigen? Dat is waar het voor mij interessant wordt.
Krishnamurti sprak over choiceless awareness, een manier van waarnemen waarbij je zo helder ziet wat er werkelijk gebeurt dat er uiteindelijk weinig te kiezen overblijft. Ik herken daar iets in. We denken vaak dat we onze levensweg volledig moeten bedenken. We proberen de juiste keuze te construeren, wegen mogelijkheden eindeloos tegen elkaar af en zoeken bevestiging bij anderen. Toch zijn er ook momenten waarop je heel helder voelt wat er aan de hand is. De moeilijkheid ligt dan eerder in wat die helderheid van je vraagt.
Misschien is dat ook waarom authenticiteit moed vraagt. Zodra je werkelijk ziet wat klopt, wordt het steeds moeilijker om te blijven doen alsof je het niet gezien hebt.
Voor mij betekent authentiek leven daarom dat je geleidelijk minder bereid wordt om jezelf te verloochenen om aan verwachtingen te blijven voldoen. De verwachtingen van maatschappij, werk, familie en relaties verdwijnen daarmee niet. Ze blijven bestaan en zullen altijd een zekere invloed op ons hebben. Alleen ontstaat er steeds meer onderscheid tussen wat werkelijk van jou is en wat je ergens onderweg hebt overgenomen.
Human Design kan daarbij een waardevolle spiegel zijn. Het geeft je geen leven dat je moet volgen en het neemt je beslissingen niet over. Het kan wel helpen om de ruis beter te herkennen, zodat je opnieuw leert luisteren naar iets wat misschien al heel lang aan het spreken is.
Want onder al die lagen zit nog altijd die eigen expressie. Een mens die nooit eerder bestaan heeft en ook nooit opnieuw exact zo zal bestaan.
Misschien hoeven we die persoon uiteindelijk nooit te worden maar is het voldoende om te zien wat deze expressie in de weg staat.
Wil je jouw eigen Human Design onderzoeken?
Een algemene uitleg over Human Design kan je veel leren, maar je eigen chart ontstaat uit een unieke combinatie van type, autoriteit, profiel, centra, kanalen, poorten en andere elementen.
Tijdens een persoonlijke Human Design reading bekijken we daarom jouw volledige chart en verbinden we die met wat er vandaag werkelijk in je leven speelt. We onderzoeken waar je natuurlijke manier van functioneren zichtbaar wordt, waar conditionering meespeelt en welke patronen je zelf verder kunt gaan observeren.
Het doel is dat je na een reading niet afhankelijk wordt van Human Design om iedere keuze voor je te verklaren. Je krijgt een kader waarmee je zelf kunt experimenteren en kunt ontdekken wat er verandert wanneer je steeds vaker beslissingen maakt die werkelijk bij jou passen.
